مشاوره ویژه رایگان:
صمغ زدگی درختان میوه؛ علت خروج شیره از تنه چیست؟
گاهی وسط بازدید باغ، چیزی روی تنه توجه آدم را جلب می‌کند؛ یک توده شفاف یا کهربایی که از زیر پوست بیرون آمده و بعد از مدتی سفت شده است. اگر اولین بار باشد که این صحنه را می‌بینید، احتمالاً فکر می‌کنید تنه درخت شکافته و شیره‌اش بیرون می‌ریزد.
خیلی از باغدارها هم همان لحظه می‌پرسند: «درخت قارچ گرفته؟ باید سم بزنم؟»
اما ما در مجموعه مهندس حسام اصغری یک جواب ثابت برای این سؤال نداریم. چون صمغ‌زدگی درختان میوه خودش اسم یک بیماری مشخص نیست. صمغ‌زدگی بیشتر شبیه چراغ هشدار روی داشبورد ماشین است؛ به شما می‌گوید جایی از درخت تحت فشار، آسیب یا حمله قرار گرفته، اما هنوز باید بفهمیم علت اصلی چیست.
گاهی پای یک زخم ساده وسط است. گاهی آفت چوب‌خوار داخل تنه فعالیت می‌کند. در یک باغ دیگر شانکر قارچی یا باکتریایی عامل اصلی است و چند متر آن‌طرف‌تر، خیس ماندن طوقه یا تنش خشکی درخت را ضعیف کرده است.
پس قبل از اینکه صمغ را بتراشیم، روی آن ماده‌ای بزنیم یا سراغ سم برویم، بهتر است چند دقیقه دقیق‌تر به درخت نگاه کنیم.
در این مقاله چه میخوانیم؟✅
پنهان
صمغ‌زدگی درخت چیست؟
صمغ‌زدگی یا گموز به حالتی گفته می‌شود که ماده‌ای چسبناک و صمغ‌مانند از پوست تنه، شاخه، طوقه یا گاهی میوه خارج می‌شود. این ماده ممکن است در ابتدا شفاف باشد و بعد به رنگ زرد، عسلی، کهربایی یا قهوه‌ای دربیاید.
در درختان میوه هسته‌دار مثل هلو، شلیل، زردآلو، گیلاس، آلبالو و آلو این پدیده بیشتر به چشم می‌آید. البته دیدن صمغ به‌تنهایی برای تشخیص علت کافی نیست.
درخت می‌تواند در پاسخ به زخم، تنش محیطی، فعالیت حشرات، بیماری قارچی یا باکتریایی و شرایط نامناسب رشد صمغ تولید کند. به همین دلیل باید خود محل خروج شیره و بافت اطرافش را بررسی کنیم.
آیا هر خروج شیره‌ای از تنه خطرناک است؟
نه لزوماً.
اگر پوست تنه بر اثر برخورد ابزار، شکستن شاخه یا یک آسیب کوچک زخمی شده باشد، ممکن است مقدار محدودی صمغ ایجاد شود و بعد از ترمیم زخم متوقف شود.
اما وقتی صمغ‌زدگی ادامه پیدا می‌کند، مقدار آن زیاد می‌شود، در چند نقطه ظاهر شده یا همراه با خشکیدگی شاخه، تغییر رنگ پوست، خاک‌اره، سوراخ یا فرورفتگی تنه است، مسئله باید جدی‌تر بررسی شود.
به‌خصوص اگر درخت هم‌زمان ضعیف شده، برگ‌ها کم‌رنگ‌اند یا یک شاخه به‌تدریج خشک می‌شود.
کدام درختان بیشتر صمغ می‌دهند؟
درختان جنس پرونوس از معروف‌ترین گروه‌هایی هستند که صمغ‌زدگی در آن‌ها دیده می‌شود. هلو، شلیل، آلو، زردآلو، گیلاس و آلبالو از همین گروه هستند.
این درختان نسبت به زخمی شدن پوست و بعضی بیماری‌های شانکری حساس‌اند. درخت ضعیف یا زخمی نیز معمولاً فرصت بیشتری در اختیار عوامل بیماری‌زا و بعضی آفات قرار می‌دهد.
به همین دلیل اگر در باغ هلو یا زردآلو یک توده صمغ روی شاخه دیدید، فقط خود صمغ را نگاه نکنید؛ ببینید چه چیزی باعث شده درخت آن را تولید کند.
اول محل خروج صمغ را پیدا کنید
محل صمغ‌زدگی یکی از بهترین سرنخ‌ها برای عیب‌یابی است.
اگر صمغ نزدیک سطح خاک و طوقه دیده می‌شود، باید رطوبت اطراف تنه، آفات ناحیه طوقه و بیماری‌های ریشه و طوقه بررسی شوند.
اگر صمغ روی یک شاخه در ارتفاع بالاتر ظاهر شده، احتمال زخم، شانکر، آفت چوب‌خوار یا آسیب شاخه بیشتر مطرح می‌شود.
وقتی چند نقطه روی تنه صمغ داده‌اند، لازم است کل درخت از نظر تنش، سابقه هرس، آفتاب‌سوختگی، بیماری و حشرات بررسی شود.
همین محل ساده، دایره علت‌های احتمالی را خیلی کوچک‌تر می‌کند.
علت اول؛ زخم شدن تنه و شاخه
یکی از ساده‌ترین دلایل خروج شیره از تنه درخت آسیب فیزیکی است.
برخورد علف‌زن با تنه، بیل، سیم، ماشین‌آلات، شکستگی شاخه، بستن نامناسب قیم یا حتی خراش شدید پوست می‌تواند باعث خروج صمغ شود.
در باغ‌های جوان این مسئله را زیاد می‌بینیم. علف‌زن برای تمیز کردن اطراف نهال به تنه نزدیک می‌شود و چند بار پوست را زخمی می‌کند. زخم شاید کوچک به نظر برسد، اما همان قسمت می‌تواند مسیر ورود عوامل بیماری‌زا هم بشود.
چطور بفهمیم صمغ‌زدگی از زخم است؟
معمولاً محل آسیب مشخص است. پوست خراشیده، شکسته یا بریده شده و صمغ دقیقاً از همان بخش خارج می‌شود.
اگر بافت اطراف سالم است، شانکری در حال گسترش دیده نمی‌شود و خاک‌اره یا سوراخ آفت وجود ندارد، احتمال آسیب مکانیکی بیشتر است.
در این شرایط مهم‌ترین کار جلوگیری از زخم‌های جدید و کاهش فشار روی درخت است.
علت دوم؛ شانکر قارچی
شانکر یکی از علت‌های مهم صمغ‌زدگی در درختان هسته‌دار است.
در شانکر، بخشی از پوست و بافت زیر آن آسیب می‌بیند و می‌میرد. محل بیماری ممکن است کمی فرورفته، تیره یا متفاوت از پوست سالم دیده شود و از اطراف همان بخش صمغ بیرون بیاید.
یکی از عوامل شناخته‌شده در این گروه، شانکر سیتوسپورایی است که می‌تواند هلو، شلیل، زردآلو، آلو و گیلاس را درگیر کند.
چیزی که همیشه باید به آن توجه کنیم این است که این بیماری‌ها معمولاً فرصت‌طلب‌تر می‌شوند وقتی درخت از قبل تحت فشار باشد؛ مثلاً بر اثر خشکی، زخم، آفتاب‌سوختگی یا آسیب شاخه.
نشانه‌های مشکوک به شانکر
- صمغ کهربایی یا تیره اطراف یک زخم
- فرورفته شدن بخشی از پوست
- قهوه‌ای شدن بافت زیر پوست
- پوسته‌پوسته یا مرده شدن بخش‌هایی از شاخه
- ضعیف شدن یا خشک شدن قسمت بالاتر از زخم
اگر شانکر دور شاخه گسترش پیدا کند و بخش زیادی از محیط آن را بگیرد، انتقال آب و مواد غذایی مختل می‌شود و قسمت بالای شاخه ممکن است خشک شود.
علت سوم؛ بیماری‌های باکتریایی
صمغ‌زدگی فقط مربوط به قارچ‌ها نیست. بعضی بیماری‌های باکتریایی هم می‌توانند باعث تشکیل شانکر و خروج صمغ شوند.
بافت اطراف محل ممکن است تیره، فرورفته یا مرده شود و جوانه‌ها و شاخه‌های اطراف نیز آسیب ببینند.
تشخیص دقیق قارچی یا باکتریایی بودن شانکر همیشه با چشم ممکن نیست؛ مخصوصاً وقتی بیماری پیشرفت کرده و زخم قدیمی شده است.
در چنین شرایطی نسخه‌نویسی فقط بر اساس رنگ صمغ کار قابل اعتمادی نیست.
علت چهارم؛ آفات چوب‌خوار
اگر کنار صمغ، خاک‌اره دیدید، کمی جدی‌تر شوید.
بعضی حشرات وارد تنه یا زیر پوست می‌شوند و هنگام تغذیه، به بافت‌های زنده آسیب می‌زنند. درخت در پاسخ به این آسیب ممکن است صمغ تولید کند.
در برخی آفات، صمغ با ذرات ریز شبیه خاک‌اره یا فضولات حشره مخلوط می‌شود. همین ترکیب یکی از بهترین سرنخ‌هاست.
چه چیزهایی را روی تنه بررسی کنیم؟
صمغ را از نزدیک ببینید. آیا داخل یا زیر آن ذرات خاک‌اره وجود دارد؟ آیا یک سوراخ ورودی روی پوست پیدا می‌کنید؟ آیا بخشی از پوست کمی برآمده یا ضعیف شده؟
روی شاخه هم همین کار را انجام دهید.
بعضی باغدارها تمام صمغ را می‌کنند و بعد محل خروج را نمی‌توانند پیدا کنند. بهتر است قبل از دستکاری، یک بررسی دقیق و حتی چند عکس واضح انجام دهید.
صمغ همراه با خاک‌اره چه معنایی دارد؟
این ترکیب احتمال فعالیت حشرات چوب‌خوار را بالا می‌برد.
در برخی آفات تنه، لارو زیر پوست یا داخل بافت فعالیت می‌کند و مواد دفعی و ذرات چوب را از محل فعالیت بیرون می‌آورد. این مواد با صمغ مخلوط می‌شوند و ظاهر گل‌آلود یا دانه‌دار ایجاد می‌کنند.
در چنین شرایطی فقط پاک کردن صمغ درمان محسوب نمی‌شود. باید خود آفت شناسایی و چرخه زندگی آن بررسی شود.
زمان کنترل آفات چوب‌خوار اهمیت زیادی دارد؛ چون وقتی لارو داخل بافت قرار گرفته، دسترسی بسیاری از ترکیبات به آن محدودتر است.
علت پنجم؛ آفتاب‌سوختگی تنه
گاهی داستان از تابستان شروع می‌شود.
تاج درخت به‌شدت هرس شده یا بخشی از برگ‌ها به دلیل آفت و بیماری ریخته‌اند. تنه و شاخه‌ای که همیشه در سایه بوده، ناگهان چند ساعت مقابل آفتاب شدید بعدازظهر قرار می‌گیرد.
پوست آسیب می‌بیند، ترک می‌خورد و در ادامه ممکن است صمغ از محل زخم خارج شود.
مشکل فقط خود آفتاب‌سوختگی نیست. پوست آسیب‌دیده راه ورود بعضی عوامل بیماری‌زا و آفات را هم آسان‌تر می‌کند.
به همین دلیل حفظ تاج متعادل و جلوگیری از هرس سنگین در اوج گرما اهمیت زیادی دارد.
علت ششم؛ آبیاری نامناسب و خیس ماندن طوقه
اگر صمغ نزدیک پایین تنه ظاهر شده، حتماً وضعیت آبیاری را بررسی کنید.
قرار گرفتن قطره‌چکان درست کنار تنه، آبیاری بارانی که مرتب پوست تنه را خیس می‌کند یا جمع شدن آب اطراف طوقه می‌تواند شرایط نامناسبی ایجاد کند.
تنه قرار نیست دائماً مرطوب بماند.
درختی که ریشه و طوقه‌اش مدت زیادی در خاک اشباع قرار دارد، به‌تدریج تحت تنش قرار می‌گیرد و همچنین ممکن است در برابر بعضی بیماری‌های طوقه آسیب‌پذیرتر شود.
یک اشتباه قدیمی در باغ‌ها
نهال روز اول با یک قطره‌چکان کنار تنه کاشته می‌شود و پنج سال بعد همان قطره‌چکان هنوز همان‌جاست.
درخت رشد کرده، محدوده ریشه چند برابر شده، ولی آب هنوز روی یک نقطه کوچک و درست کنار طوقه می‌ریزد.
با بزرگ شدن درخت، سیستم آبیاری هم باید اصلاح شود. آب باید به محدوده فعال ریشه برسد، بدون اینکه پوست طوقه دائماً خیس بماند.
علت هفتم؛ تنش خشکی
ممکن است عجیب باشد، اما کم‌آبی هم می‌تواند غیرمستقیم زمینه صمغ‌زدگی را فراهم کند.
درختی که برای مدت طولانی با کمبود آب روبه‌روست، ضعیف می‌شود. بافت‌های آن مقاومت کمتری در برابر آسیب، شانکر و بعضی آفات پیدا می‌کنند.
در برخی موارد، چیزی که امروز به شکل صمغ روی تنه می‌بینیم نتیجه تنشی است که هفته‌ها یا حتی ماه‌ها قبل اتفاق افتاده.
برای همین فقط وضعیت امروز خاک را نبینید. سابقه آبیاری باغ هم مهم است.
علت هشتم؛ خاک فشرده و شرایط نامناسب رشد
ریشه‌ای که در خاک فشرده قرار گرفته، دسترسی محدودتری به آب و اکسیژن دارد. رشد ریشه کم می‌شود و درخت آرام‌آرام تحت فشار قرار می‌گیرد.
صمغ‌زدگی در چنین شرایطی ممکن است مستقیماً ناشی از خود خاک نباشد، اما ضعف عمومی درخت زمینه مشکلات دیگر را فراهم می‌کند.
رفت‌وآمد ماشین‌آلات سنگین، انبار مصالح یا کوبیده شدن خاک اطراف تنه را دست‌کم نگیرید.
علت نهم؛ آسیب سرمایی و ترک پوست
بعضی زخم‌هایی که در بهار یا تابستان صمغ می‌دهند، ممکن است ریشه در زمستان قبل داشته باشند.
نوسان شدید دمای روز و شب یا آسیب سرما می‌تواند باعث ترک خوردن پوست شود. بافت زخمی در ادامه ممکن است محل تشکیل صمغ یا ورود بیماری شود.
این نکته مخصوصاً برای شاخه‌ها و تنه‌هایی مهم است که قبلاً تحت تنش بوده‌اند.
آیا رنگ صمغ علت بیماری را مشخص می‌کند؟
رنگ می‌تواند سرنخ بدهد، اما تشخیص قطعی نه.
صمغ تازه اغلب شفاف تا زرد و کهربایی است و با گذشت زمان تیره‌تر می‌شود. در بعضی شرایط غیرعفونی ممکن است صمغ شفاف‌تر باشد، در حالی که شانکرها گاهی با صمغ تیره و آسیب واضح پوست همراه‌اند.
اما این قاعده را نباید مطلق در نظر گرفت.
سن صمغ، گردوغبار، رطوبت و وضعیت زخم هم رنگ آن را تغییر می‌دهند. بنابراین فقط با دیدن «صمغ سیاه» یا «صمغ شفاف» نمی‌شود علت را قطعی اعلام کرد.
چطور صمغ‌زدگی ناشی از آفت را از بیماری تشخیص دهیم؟
دنبال سرنخ‌های همراه باشید.
در آفات چوب‌خوار، سوراخ و خاک‌اره یا فضولات حشره اهمیت زیادی دارند. در شانکر، تغییر رنگ و مرگ پوست، فرورفتگی بافت و گسترش زخم در امتداد شاخه بیشتر جلب توجه می‌کند.
در آسیب مکانیکی، معمولاً سابقه زخم مشخص است و محل صمغ دقیقاً با همان آسیب ارتباط دارد.
گاهی چند عامل با هم حضور دارند. ممکن است ابتدا تنه آسیب دیده باشد، بعد بیماری وارد زخم شده و در ادامه آفت هم به درخت ضعیف حمله کرده باشد.
طبیعت همیشه به‌اندازه کتاب مرتب و تک‌علتی نیست.
آیا کندن صمغ از تنه کار درستی است؟
خود صمغ علت اصلی نیست، بنابراین پاک کردن آن به‌تنهایی درمان محسوب نمی‌شود.
کندن مکرر صمغ با چاقو و زخمی کردن پوست سالم حتی می‌تواند شرایط را بدتر کند.
اگر برای بررسی محل لازم است بخشی از صمغ خشک‌شده کنار زده شود، باید این کار با دقت انجام شود و از تراشیدن گسترده بافت سالم پرهیز شود.
درخت برای ترمیم زخم به بافت سالم اطراف آن نیاز دارد؛ نباید با دست خودمان محدوده آسیب را بزرگ‌تر کنیم.
ریختن نفت، گازوئیل یا مواد ضدعفونی‌کننده روی زخم چطور؟
این یکی از کارهایی است که واقعاً توصیه نمی‌کنم.
مواد نفتی و ترکیبات ناشناخته می‌توانند به بافت زنده پوست آسیب بزنند. حتی اگر در ظاهر سطح زخم خشک شود، ممکن است بخشی از بافت سالم اطراف هم از بین برود.
همین موضوع درباره مخلوط‌های دست‌ساز و غلیظی که بدون شناخت روی زخم استفاده می‌شوند هم صدق می‌کند.
قبل از درمان باید علت مشخص شود. آفت، شانکر، زخم مکانیکی و پوسیدگی طوقه یک درمان واحد ندارند.
اگر صمغ روی یک شاخه باشد چه کار کنیم؟
اول شاخه را از محل صمغ تا نوک بررسی کنید.
اگر بخش بالای زخم ضعیف یا خشک شده، احتمال دارد بافت آوندی آسیب دیده باشد. وجود شانکر، پوست مرده یا سوراخ آفت را بررسی کنید.
در شاخه‌ای که شانکر محدود و قابل حذف دارد، هرس اصولی بخش بیمار می‌تواند بخشی از برنامه مدیریت باشد. برش باید وارد بافت سالم شود و ابزار هرس تمیز باشد.
اما وسط موج گرمای شدید، درخت را با هرس سنگین تحت فشار بیشتری قرار ندهید.
اگر صمغ روی تنه اصلی باشد چه؟
اینجا مسئله حساس‌تر می‌شود.
شاخه بیمار را می‌توان در بسیاری از موارد حذف کرد، اما تنه اصلی را نمی‌شود مثل یک شاخه برید.
باید وسعت زخم و میزان درگیری محیط تنه بررسی شود. اگر آسیب گسترده است، پوست اطراف در حال مرگ است یا درخت هم‌زمان علائم ضعف شدید نشان می‌دهد، بررسی تخصصی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
شانکر وسیعی که بخش زیادی از محیط تنه را درگیر کرده می‌تواند حرکت آب و مواد غذایی را مختل کند.
صمغ‌زدگی در طوقه را جدی‌تر بگیرید
اگر خروج صمغ درست نزدیک سطح خاک است، خاک اطراف تنه را بررسی کنید.
آیا طوقه زیر خاک دفن شده؟ مالچ به تنه چسبیده؟ قطره‌چکان کنار تنه است؟ خاک همیشه خیس می‌ماند؟ سوراخ یا خاک‌اره در پایین تنه وجود دارد؟
این چند سؤال کمک زیادی می‌کنند.
بعضی آفات نیز دقیقاً در ناحیه پایین تنه و طوقه فعالیت می‌کنند و می‌توانند صمغ مخلوط با مواد شبیه خاک‌اره ایجاد کنند.
صمغ‌زدگی بعد از هرس چه معنایی دارد؟
مقداری واکنش در اطراف زخم ممکن است اتفاق بیفتد، اما اگر زخم هرس بزرگ، نامنظم یا له‌شده باشد، خطر مشکل بیشتر می‌شود.
برش تمیز خیلی بهتر از بریدگی‌ای است که پوست اطرافش کنده شده.
همچنین هرس در شرایط نامناسب می‌تواند زمینه ورود برخی عوامل بیماری‌زا را افزایش دهد.
قیچی و اره باید تیز و تمیز باشند. شاخه را هم نباید طوری برید که یقه طبیعی شاخه آسیب جدی ببیند.
آیا کود دادن صمغ‌زدگی را درمان می‌کند؟
نه به‌صورت مستقیم.
اگر درخت دچار کمبود واقعی غذایی است، اصلاح تغذیه برای سلامت عمومی آن مفید است؛ اما کود نمی‌تواند سوراخ ایجادشده توسط آفت یا شانکر روی تنه را ناپدید کند.
حتی کوددهی بیش‌ازحد، مخصوصاً ازت زیاد، می‌تواند رشدهای نرم و نامتعادل ایجاد کند و مدیریت باغ را سخت‌تر کند.
اگر درخت ضعیف شده، قبل از کوددهی سنگین وضعیت ریشه، خاک، آب و علت خود صمغ‌زدگی را بررسی کنید.
آبیاری درخت صمغ‌زده باید چگونه باشد؟
هدف، جلوگیری از هر دو سر طیف است: خشکی شدید و ماندابی شدن.
درختی که تحت تنش خشکی قرار دارد ضعیف‌تر می‌شود. در مقابل، خیس نگه داشتن دائمی اطراف طوقه هم شرایط خوبی ایجاد نمی‌کند.
آبیاری باید متناسب با بافت خاک، سن درخت، عمق ریشه، آب‌وهوا و سیستم آبیاری تنظیم شود.
سطح خاک معیار کافی نیست. رطوبت را در عمق و در چند نقطه از محدوده ریشه بررسی کنید.
چطور جلوی صمغ‌زدگی درختان را بگیریم؟
پیشگیری بیشتر از آنکه به یک سم خاص وابسته باشد، به مدیریت درست باغ برمی‌گردد.
اول اجازه ندهید تنه بی‌دلیل زخمی شود. فاصله علف‌زن و ابزارها را با پوست حفظ کنید.
دوم، آبیاری را طوری تنظیم کنید که ریشه آب کافی داشته باشد اما طوقه دائماً خیس نباشد.
سوم، هرس را اصولی انجام دهید و در اوج گرما تاج درخت را ناگهان خالی نکنید.
چهارم، درخت را از نظر آفات چوب‌خوار مرتب بررسی کنید؛ مخصوصاً درختانی که از قبل ضعیف یا آسیب‌دیده‌اند.
و پنجم، نگذارید مشکلات کوچک چند فصل پشت سر هم روی هم جمع شوند. درختی که هم تشنه است، هم آفتاب‌سوخته و هم پوستش زخمی شده، مقاومت کمتری در برابر مشکل بعدی خواهد داشت.
انتخاب نهال سالم چقدر اهمیت دارد؟
سلامت تنه و ریشه از همان روز اول احداث باغ اهمیت دارد. نهالی که پوست آسیب‌دیده، زخم مشکوک، صمغ غیرطبیعی یا ریشه ضعیف دارد، انتخاب مناسبی برای شروع یک باغ بلندمدت نیست.
هنگام بررسی خرید نهال از جهاد کشاورزی فقط به عدد نهایی توجه نکنید. سلامت ریشه، تمیزی محل پیوند، کیفیت تنه، اصالت رقم و سازگاری نهال با اقلیم منطقه خیلی مهم‌تر از اختلاف جزئی هزینه خرید هستند.
مشکل کوچکی که روز خرید نادیده گرفته می‌شود، چند سال بعد ممکن است هزینه بسیار بیشتری روی دست باغدار بگذارد.
صمغ‌زدگی درخت را مرحله‌به‌مرحله بررسی کنید
وقتی روی تنه صمغ دیدید، این ترتیب ساده کمک می‌کند علت را بهتر پیدا کنید:
- محل دقیق خروج صمغ را مشخص کنید.
- رنگ، مقدار و تازگی صمغ را بررسی کنید.
- دنبال سوراخ و خاک‌اره بگردید.
- پوست اطراف را از نظر فرورفتگی، تیرگی و مرگ بافت بررسی کنید.
- ببینید شاخه بالای محل آسیب سالم است یا رو به خشک شدن.
- وضعیت طوقه و رطوبت خاک را بررسی کنید.
- سابقه هرس، آسیب مکانیکی و آفتاب‌سوختگی را مرور کنید.
- رشد، رنگ برگ‌ها و وضعیت عمومی تاج را ببینید.
بعد از این بررسی تصمیم بگیرید. نه قبل از آن.
چه زمانی باید سریع‌تر از کارشناس کمک بگیریم؟
اگر صمغ‌زدگی به‌سرعت در حال گسترش است، چند نقطه تنه درگیر شده، یک شاخه کامل رو به خشک شدن است یا در صمغ خاک‌اره و سوراخ مشاهده می‌کنید، بررسی دقیق‌تر را عقب نیندازید.
همچنین اگر آسیب روی تنه اصلی یا طوقه قرار دارد، اهمیت تشخیص بیشتر می‌شود.
برای مشاوره، فقط از خود توده صمغ عکس نگیرید. یک تصویر از کل درخت، یک تصویر از محل صمغ، نمای نزدیک پوست و عکس پایین تنه و طوقه تهیه کنید.
اگر خاک‌اره یا سوراخ وجود دارد، همان بخش را هم واضح ثبت کنید.
آیا صمغ‌زدگی به معنی مرگ درخت است؟
نه.
دیدن صمغ به‌تنهایی به معنی از بین رفتن درخت نیست. بعضی صمغ‌زدگی‌ها پس از یک آسیب محدود ایجاد می‌شوند و با رفع عامل تنش، درخت می‌تواند به رشد طبیعی ادامه دهد.
اما اگر علت اصلی یک شانکر گسترده، آفت چوب‌خوار شدید یا آسیب جدی طوقه باشد، وضعیت فرق می‌کند.
به همین دلیل نباید خود صمغ را ملاک قضاوت قرار دهیم.
مهم این است که بفهمیم زیر آن چه اتفاقی افتاده.
صمغ را درمان نکنید، علتش را پیدا کنید
این شاید مهم‌ترین جمله درباره صمغ‌زدگی درختان میوه باشد.
صمغ خودش دشمن درخت نیست. در بسیاری از مواقع، واکنش درخت به یک آسیب یا تنش است. چیزی که باید پیدا شود، علت پشت این واکنش است.
ممکن است یک زخم ساده باشد، ممکن است شانکر باشد، شاید آفت داخل تنه فعالیت کند یا مشکل از خیس ماندن طوقه و ضعف عمومی درخت آمده باشد.
تجربه ما در نهالستان نارون کشت نشان داده وقتی باغدار فقط صمغ را پاک می‌کند و علت را نادیده می‌گیرد، مشکل دوباره برمی‌گردد. اما وقتی محل زخم، وضعیت آبیاری، تنه، ریشه و آفات کنار هم بررسی شوند، تشخیص بسیار منطقی‌تر می‌شود.
اگر روی تنه یا شاخه درختانتان صمغ دیده‌اید و نمی‌دانید منشأ آن زخم، بیماری یا آفت است، بهتر است قبل از مصرف هر نوع سم یا ماده روی تنه، از کل درخت و محل آسیب عکس واضح تهیه کنید و علت را دقیق بررسی کنید. چند دقیقه تشخیص درست، گاهی جلوی یک فصل درمان اشتباه را می‌گیرد.
این مقاله توسط شرکت ناروَن کِشت بازبینی و صحت علمی آن تایید گردیده است.